Het heersende inzicht dat sprake is van een algemene en enorme leegloop in het aantal winkels, in onjuist. Aldus een prikkelende bewering van de retailstrategen van Eysink Smeets Business in hun onderzoek getiteld ‘De Eysink Smeets NoCompromise Retail-sector Index 2013’. Wel treden er enorme uitschieters op in de groei of afname van het aantal winkels per retailsector. Veel sectoren kennen een groei of daling van het aantal winkels van tientallen procenten over de voorbije jaren. “Die volatiliteit is veel verrassender dan de niet eens zo grote daling van het aantal winkels op zichzelf. En heeft enorme impact op spelers in die sectoren waar zo’n hoge volatiliteit optreedt,” aldus Eysink Smeets. “Als jouw hele sector 30 procent of meer winkels verliest, moet je met een wit vel papier je toekomst helemaal opnieuw bedenken. Maar ook als er een groei van tientallen procenten in jouw sector is, moet je scherp opletten of je de snel wisselende groeifactoren nog wel te pakken hebt. Of je in die volatiliteit erbij kan blijven.”
De onderzoekers hebben aan de hand van cijfers van Locatus de ontwikkelingen in de afgelopen tien jaar per afzonderlijke retailsector op een rijtje kunnen zetten. Van de in totaal 176 retailsectoren in Nederland daalt in 90 sectoren het aantal winkels in de laatste tien jaar. Daarvan hebben 74 sectoren meer dan 10 procent van de winkels verloren. De echte uitschieters naar beneden zijn te vinden in 37 sectoren. Die hebben meer dan 30 procent van hun winkels verloren in de laatste tien jaar. “In die 37 sectoren zullen we waarschijnlijk het merendeel van de slachtoffers voor de komende jaren kunnen zoeken,” aldus de retailstrategen. De grootste dalers zijn videotheken, postkantoren, bontverkopers, retailers van bouwmaterialen en winkels in beeld & geluid. In het interieursegment behoren vooral de winkels in woninginrichting (-54,2 procent) tot de verliezers, naast winkels in verlichting, oosterse tapijten (-38,1 procent), verf & behang en babywoonartikelen. Verder staan op de ‘rode’ lijst (van hoog naar laag qua dalingspercentage) onder meer verkopers van zonwering, keukens, woningtextiel (-11,8 procent), slaapkamermeubelen & bedden, parket & laminaat (-7,4 procent) en meubelen. In veel gevallen overigens dateren de hoogste krimpcijfers van na het crisisjaar 2008.
Van de 176 retailsectoren zijn er daarentegen 81 in aantal winkels gegroeid in de laatste tien jaar. Daarvan zijn 62 sectoren gegroeid met meer dan 10 procent. De uitschieters naar boven worden aangetroffen in de 46 sectoren die meer dan 30 procent groeiden. “Daar zullen we de groeiers voor de komende jaren waarschijnlijk ook aantreffen. Alhoewel de life-cycles van retail-formats korter en korter worden.” De grootste groeiers zijn hervullers van inkcartridges, autopoetsbedrijven, botenverkopers, fietsenstallingen en verkopers van natuursteen. Maar ook (van hoog naar laag qua groeipercentage) verkopers van deuren & kozijnen, tuinmeubelen, keuken & badkamers, meubelstoffeerderijen, woonwarenhuizen, tegelwinkels en woondecoratiewinkels gaan er in aantal meer of minder op vooruit.
De oorzaken van de achteruitgang in een deel van de woonbranche zijn divers. De onderzoekers wijzen op het succes van Ikea en de groei van het aantal DHZ-ketens, op veranderingen in mode (oosterse tapijten), internetverkopen, showrooming, crisis in de bouw, weinig verhuizingen en schaalvergroting (woonwarenhuizen). De groei van het aantal verkopers van keukens & badkamers verrast de onderzoekers trouwens, in het licht van de bouwcrisis. In de winkels die parket & laminaat verkopen zien ze een afnemende populariteit van houten vloeren ten gunste van nieuwe soorten elastische vloeren. Ikea en DHZ-ketens doen ook in deze sector hun invloed gelden en drukken de prijzen naar beneden. Internet zien ze als een belangrijke speler in het laminaat, met showrooming als bijkomend verschijnsel in fysieke winkels. Er zijn nu 4,1 parket/laminaatwinkels per 100.000 inwoners. De onderzoekers observeren tot besluit dat de problemen waar deze sector mee kampt niet worden vertaald in beduidend minder winkels.
De totale leegstand is de afgelopen tien jaar overigens gegroeid van ruim 72 winkels naar bijna 85 winkels per honderdduizend inwoners. Het gehele rapport is gratis te downloaden vanaf www.eysinksmeets.com.
(Vloerenplein, 23-10-2013)