Onderdeel van het economisch noodpakket van het kabinet 'ter bescherming van banen en inkomens van mensen' is de zogeheten Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO). Deze regeling ondersteunt zelfstandige ondernemers, onder wie zzp'ers, met inkomensondersteuning en bedrijfskrediet, zodat zij een betere kans hebben om hun bedrijf voort te zetten. De voorwaarden om in aanmerking te komen voor de regeling zijn vandaag door de Rijksoverheid bekend gemaakt. De regeling wordt uitgevoerd door gemeenten en geldt vooralsnog tot 1 juni. (Meer over de loonkostenregeling voor bedrijven met personeel staat onderaan dit stuk).
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Divosa (vereniging voor gemeentelijke directeuren in het sociaal domein) een ondersteunend pakket voorbereid dat gemeenten in staat stelt zelfstandige ondernemers in nood snel te ondersteunen.
Staatssecretaris Tamara van Ark (SZW): "Om het Coronavirus te bestrijden heeft de overheid stevige maatregelen afgekondigd die veel impact hebben op bedrijven. Dat betekent dat nu veel ondernemers en zelfstandigen de gevolgen merken in hun bedrijf. Het werk kan zelfs helemaal stilvallen. Ik snap heel goed dat dit leidt tot zorgen en onzekerheid. Over de acute situatie maar ook voor de langere termijn. Met deze regeling willen we inkomen en kapitaal bieden zodat zelfstandig ondernemers zich gesteund voelen en dat we gezamenlijk zo goed mogelijk door deze lastige periode heen komen."
Vanuit de TOZO kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee voorzieningen: inkomensondersteuning en een lening voor bedrijfskapitaal. De regeling, die speciaal gemaakt is voor de coronacrisis, lijkt op de bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Zo zijn de bedragen die worden gehanteerd gebaseerd op het sociaal minimum, het bedrag dat mensen nodig hebben voor levensonderhoud. Onder levensonderhoud vallen kosten zoals boodschappen en huur.
Om inkomensondersteuning te verkrijgen, moet de zelfstandige verklaren dat hij verwacht dat als gevolg van de coronacrisis zijn inkomen de komende drie maanden minder zal zijn dan het sociaal minimum. Het inkomen wordt dan maximaal drie maanden aangevuld. Hierbij geldt voor gehuwden en samenwonenden dat het inkomen wordt aangevuld tot een bedrag van 1500 euro netto en voor alleenstaanden tot 1050 euro netto. Het betreft een gift en hoeft dus niet te worden terugbetaald.
Zelfstandigen die meer verdienen dan de bijstandsnorm, of naast hun onderneming meer loon ontvangen uit een regulier dienstverband dan bijstandsnorm, krijgen geen aanvulling. Voor een echtpaar of samenwonenden (met kinderen) waarvan beide partners zelfstandige ondernemer zijn is 1500 euro netto het maximumbedrag dat wordt uitgekeerd, conform de regels van de Participatiewet.
De regeling geldt vooralsnog tot 1 juni 2020. Zelfstandig ondernemers die als gevolg van de coronacrisis in liquiditeitsproblemen komen, kunnen een lening voor bedrijfskapitaal aanvragen van maximaal 10157 euro met een rente van 2 procent. Deze is binnen vier weken beschikbaar. De maximale looptijd van de lening is drie jaar. Tot januari 2021 hoeft niet te worden afgelost.
In vergelijking tot de Bbz bevat de TOZO versoepelde voorwaarden en een versnelde procedure. Een aanvraag wordt zo veel mogelijk digitaal gedaan en kan binnen vier weken worden afgerond, in plaats van de gebruikelijke 13 weken.
De zelfstandige ondernemers moeten bij de aanvraag verklaren dat zij verwachten dat als gevolg van de coronacrisis hun inkomen de komende drie maanden minder zal zijn dan het sociaal minimum. Wanneer dit achteraf anders blijkt te zijn, moet de zelfstandige dit doorgeven aan de gemeente. De versoepeling houdt in dat er geen onderzoek wordt gedaan naar de levensvatbaarheid van het bedrijf. Daarnaast hebben het vermogen (zoals een spaarrekening en huisbezit) en het inkomen van de partner geen invloed op de tegemoetkoming. De regeling is zo eenvoudig en snel uitvoerbaar.
De regeling geldt voor zelfstandig ondernemers, onder wie zzp'ers, die in Nederland gevestigd zijn en hoofdzakelijk in Nederland werken. Daarnaast moeten aanvragers voldoen aan het urencriterium voor de zelfstandigenaftrek. Dat houdt in dat zij het afgelopen jaar minimaal 1225 uur per jaar (24 uur per week) als zelfstandige werkzaam zijn geweest. Werkt een aanvrager korter dan een jaar als zelfstandige, dan geldt het urencriterium voor het aantal maanden dat is gewerkt. Tot slot moet een zelfstandige zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel voordat deze regeling is aangekondigd, dus voor 17 maart 2020 18.45 uur.
De Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW), een andere regeling die zorgt dat bedrijven hun personeel kunnen doorbetalen, is naar verwachting van de Rijksoverheid over enkele dagen gereed. Een zelfstandige ondernemer met personeel die een omzetverlies van naar verluidt 20 procent of meer verwacht, kan voor zijn loonkosten een tegemoetkoming aanvragen in de NOW-regeling, voor een periode van drie maanden. Men kan een tegemoetkoming krijgen voor omzetverlies vanaf 1 maart 2020.
(Vloerenplein, 27-03-2020)